เมื่อวันที่4 ส.ค.64 เวลา08.30น.นายศิวัช ฟูบินทร์ นายอำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ เป็นประธานเปิดโครงการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพด้านการท่องเที่ยวจังหวัดแพร่ ประจำปีงบประมาณ 2564
กิจกรรมส่งเสริมการท่องเที่ยวในแหล่งท่องเที่ยวชุมชน จังหวัดแพร่ มีวัตถุประสงค์เพื่อ เตรียมความพร้อม ส่งเสริมการท่องเที่ยวฯหลังจาก การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด19 ซาหรือเบาบาง หมดไปแล้ว โดยมี เจ้าหน้าที่การท่องเที่ยวและการกีฬา สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแพร่ มหาวิทยาลัยแม่โจ้จังหวัดแพร่ วิทยาลัยชุมชนแพร่ ส่วนราชการ ภาคเอกชน สมาคมธุรกิจการท่องเที่ยวจังหวัดแพร่ และสมาคมสื่อมวลชนเพื่อการท่องเที่ยว(แพร่)และสื่อ มวลชนจังหวัดแพร่ การจัดกิจกรรมในครั้งนี้ ได้ตระหนักและคำนึงถึงความปลอดภัยในการป้องกันการแพร่ระบาดของเชื้อโรคไวรัสโควิด19 รักษามาตรฐานฯตามคำสั่ง สบค.กฎระเบียบทางราชการทุกอย่าง จากนั้นทางคณะจึงได้นั่งรถสามล้อเครื่องพ่วงข้าง นำพาไปคณะชมตามสถานที่สำคัญต่างๆของชุมชน หมู่บ้าน เช่น บ้านโบราณทรง 8 เหลี่ยม ที่เก่าแก่สืบทอดกันมา 3ชั่วอายุคน ที่มีหลังเดียวของชุมชน ต.พระหลวงหรืออาจเป็น 1 เดียวของ จ.แพร่ก็ว่าได้ โรงงานผลิตเฟอร์นิเจอร์ไม้สัก ที่เก่าแก่ที่ใหญ่ที่สุด ของ อ.สูงเม่น จ.แพร่ ทำสืบทอดกันมาสามชั่วอายุคน มีเฟอร์นิเจอร์ทุกอย่างตั้งแต่ของชำร่วยชิ้นเล็กๆไปถึงโต๊ะขาสิงห์ชุดรับแขก มีทุกรุ่นทุกขนาด มีให้เลือก ราคาไม่แพง ถ้ามาซื้อที่นี่ จากผู้ผลิตโดยตรง จากนั้นก็ไปแวะดูนวัตกรรมใหม่ของชุมชน สตูดิโอ15 เป็นนวัตกรรมผสมระหว่างของเก่าประยุกต์เพื่อสู่สากล แล้วไปไหว้พระที่วัดพระหลวงทำพิธีกุมเกิด มีที่เดียวในโลก ชมของเก่าโบราณในพิพิธภัณฑ์มีของเก่าที่สมบูรณ์ที่ชาวบ้านได้มามอบให้วัดโดยการจัดตั้งผ้าป่าของโบราณ ที่มีชาวบ้านนำมาบริจาคจำนวนมาก จัดไว้เป็นหมวดหมู่ เยี่ยมชมแล้วไม่เบื่อ บ้านเก่าจำลอง มีเตาไฟ(ห้องครัว) การอยู่เดือนเมื่อคลอดหรือเกิดลูก(อยู่ไฟ)การทอผ้าถุง การสานตาแหลว ผ้าตีนจก จากกี่(เครื่องจักรโบราณที่บรรพบุรุษให้มา)ตาแหลว(ต๋าแหลว)หกเหลี่ยมกันผี ตัดผัวตัดเมีย จักสานด้วยไม่ไผ่ดื่มน้ำศักดิ์สิทธิ์ ชมหอธัมม์เก่าแก่ มีอายุกว่า 100 ปีหอระฆัง(หอเดง)วัดพระหลวง(ธาตุกุมเนิ้ง) หรือภาษาถิ่นล้านนาเรียกว่า เสิ้ง,เซิ้ง(เอียง)แล้วช่วงบ่ายนั่งรถตู้ไปกราบพระพุทธรูปศักสิทธิ์ ที่ลอยขึ้นมาจากน้ำยม แต่ไม่มีใครสามารถเอาขึ้นมาได้ จึงทำพิธีอันเชิญอาราธนาขึ้นมาจากน้ำยม เมื่อ100กว่าปีที่ที่ผ่านมา จึงเรียกวัดนี้ว่าวัดยมนาหรือวัดแต๋นมด ปัจุบันเปลี่ยนมาเป็นวัดศรีสว่างในปัจุบัน
จากนั้นจึงเดินทางต่อไหว้พระพุทธรูปใจดี ที่วัดพระหลวง ที่มีธัมม์อายุเก่าแก่ประมาณ100-600ปี ที่อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ มีเย๊อะมาก ปีหนึ่งทางวัดก็จะทำพิธีตากธัมม์ ที่ยึดถือกันมานาน เป็นประเพณีและคงมีที่เดียวในโลกที่มีธัมม์เก่าปั๊บโบราณ จานด้วยมือ(เขียน)แล้วได้ลองชิมข้าวจี่ ข้าวแคบ ของพื้นบ้าน สุดท้าย ก็ไปชมธรรมชาติ ดื่มน้ำเย็นที่แหล่งเรียนรู้ของวิทยาลัยชุมชนแพร่ เก็บภาพสวนดอกดาวเรืองหรือดอกคำปู่จู้
การจัดกิจกรรมเตรียมความพร้อมไว้รองรับการท่องเที่ยวของ อ.สูงเม่นหลังโควิด19เบายางลงในครั้งนี้ ทุกคนที่ได้เข้าร่วมกิจกรรมมีความรู้สึกภาคภูมิใจที่ ได้มาสัมผัสได้เห็นหมู่บ้านต่างๆที่ได้ไปเยี่ยมชมมาของ ต.พระหลวง มีที่มาอย่างไร สถานที่น่าศึกษา อันโดดเด่นมีประวัติความเป็นมายาวนาน ของชุมชนที่เมีเชื้อสายเป็นชาวไท(ไต)ลื้อที่อพยพมาจาก โยนกนคร ปัจจุบัน อ.เชียงแสน จ.เชียงรายส่วนมากเป็นช่างที่มีฝีมือ เป็นที่น่าเสียดายว่า ษาภาษาถิ่นที่มีเชื้อชาติเป็นไทลื้อและเอกลักษณ์ของความเป็นลื้อ ที่เป็นภาษาถิ่นตนเองหายไป และมีคุณยายอายุ 78 ปีเล่าว่าจะเหลือคนในชุมชนมีไม่กี่คนที่ยังพูดภาษาถิ่น ตำข้าว(มองตำข้าว)ฝัดข้าว(ใช้กระด้ง) เหิงข้าว (ร่อนตระแกรง)เดี๋ยวนี้ไม่มีแล้วถ้าหมดรุ่นยาวจะเหลือเพียงคำนาน รูปก็ไม่มีให้เห็นและพระธัมภ์ไตรปิดก เก่าเป็นภาษาถิ่นไทเหนือล้านนาอ่านไม่ออก เพราะไม่มีใครได้เรียนมาเดี๋ยวนี้ไม่มีแล้ว คนที่เคยบวชเป็นเณร(พระน้อย)สึกมาเรียกว่าน๊อย บวชเป็นพระ(เป๊กตุ๊เจ้า)สึกมาเรียกว่าหนาน ปี้หนานหรือลุงหนานสมัยนี้บางคนก็ไม่ได้เรียนมา ไม่สนใจอ่านไม่ได้ ที่พอจะอ่านออกเขียนได้ ก็เหลือน้อยเต็มที พระท่านผู้ใหญ่ หรือ มหาเถระสมาคมพุทธศาสนา หรือส่วนราชการ(คนเหนือ ท้องที่ท้องถิ่น)ที่เกี่ยวข้องน่าจะปรัยปีุวเปลี่ยนแปลง เป็นภาษาไทยสังคายนา ภาษาล้านนา(ภาษาเหนี๋ย)ขึ้นมาใหม่ จะได้รู้ว่า หนังสือภาษาล้านนาในธัมภ์ปั๊บใบลานนี้อ่านว่าอย่างไร สอนอะไรบ้าง ถ้าไม่นำมาศึกษา และสอนคนรุ่นใหม่สืบไป หนังสือเมียงเหนี๋ยล้านลานี้ ก็จะเป็นแค่ตำนาน อยู่ในตู้ไว้ให้ลูกหลานดูเฉยๆได้เท่านั้น ฝากไว้ครับ อย่าให้เป็นตำราเก็บไว้ในตู้ ถ้าไม่ได้ศึกษา คุณค่าทางด้านจิตใจจะเหลือน้อยหรืออาจไม่มีเลยก็ได้ หากมีนักท่องเทียวบางคนถามว่านี่คืออะไร มีความหมายอย่างไร เปิดอ่านได้หรือไม่ บางคนอาจตอบไม่ได้ถ้าตอบได้ ก็อธิบายได้ไม่เต็มปาก เต็มคำเพราะอ่านไม่ออก บอกไม่ถูก อธิบายไม่ได้ ว่าตัวหนังสือในปั๊บใบลานนี้คืออะไร อ่านว่าอย่างไร มีความเป็นมาจากไหนโดยเฉพาะผู้นำเที่ยว(ไกด์)เยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ ฝากไว้ครับ ที่จริงคนเหนี๋ย(เหนือ)ไทล้านนาเราน่าจะภูมิใจที่มีวัฒนธรรมภาษาเป็นของตนเอง แต่ไม่ได้รับการเหลียวแล หวังใจลึกๆว่าคงจะมีใครและกลุ่มใครซักคนที่จะมาฟื้นฟู วัฒนธรรมภาษาไทยล้านนาขึ้นมาซักวันหนึ่งในอนาคตข้างหน้านี้ต่อไป
สนับสนุนโดย
