ประเพณีสำคัญในช่วงเทศกาลเข้าพรรษา อีกประการหนึ่ง คือ การถวายผ้าอาบน้ำฝน
ผ้าอาบน้ำฝน หรือที่นิยมเรียกสั้นๆ ว่า ผ้าอาบ (ผ้าวัสสิกสาฎก) คือ ผ้าสำหรับใช้นุ่งในเวลาอาบน้ำฝนหรืออาบน้ำทั่วไป
การทำผ้าอาบน้ำฝน ต้องทำให้ถูกต้อง ตามพระวินัยบัญญัติ โดยประมาณที่พระพุทธองค์ทรงอนุญาตไว้ คือ เป็นผ้าผืนยาว 6 คืบ พระสุคตกว้าง 2 คืบครึ่ง คิดโดยประมาณของช่างไม้ปัจจุบันยาวรวม 4 ศอก กับ 3 กระ เบียด กว้างราว 1 ศอก 1 คืบกับ 4 นิ้ว 1 กระเบียดเศษ ถ้าทำให้ยาวหรือกว้างเกินประมาณนี้ไป พระภิกษุใช้สอยต้องอาบัติ ต้องตัดส่วนที่กว้างหรือยาวเกินประมาณนั้นออกเสีย จึงแสดงอาบัติได้
อีกประการหนึ่งทรงบัญญัติเขตกาลที่จะแสวงหา เขตกาลที่จะทำ เขตกาลที่จะนุ่งห่ม และเขตกาลอธิษฐานใช้ สอยไว้ว่า
ก.ตั้งแต่แรม 1 ค่ำ เดือน 7 ถึงวันเพ็ญเดือน 8 รวมเวลา 2 ปักษ์ เป็นเวลา 1 เดือน ในปลายฤดูร้อน นี้เป็นเขตกาลแสวงหา
ข.ตั้งแต่ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 8 ถึงวันเพ็ญ เป็นเวลากึ่งเดือน ท้ายฤดูร้อน นี้เป็นเขตกาลทำนุ่งห่ม
ค.ตั้งแต่แรม 1 ค่ำ เดือน 8 ไปจนสิ้นฤดูฝน คือ เพ็ญเดือน 12 รวมเวลา 4 เดือน นี้เป็นเขตกาลอธิษฐานใช้สอย
ถ้ายังไม่ถึงเขตกาลที่ทรงอนุญาตไว้นี้ พระภิกษุแสวงหา ได้มาหรือทำนุ่งห่ม หรืออธิษฐานใช้สอยท่านปรับอาบัติ
โดยความมุ่งหมายและเหตุผลดังกล่าวนี้ เมื่อถึงกาลที่พระภิกษุจะต้องแสวงหาผ้าอาบน้ำฝน คือ ตั้งแต่แรม 1 ค่ำ เดือน 7 เป็นต้นไป จนถึงวันเพ็ญเดือน 8 ทายกจึงมักถือโอกาสบำเพ็ญกุศลโดยจัดหาผ้าอาบน้ำฝนจนครบจำนวนพระ ภิกษุสามเณรในวัดนั้นๆ แล้วนำไปถวายในที่ประชุมสงฆ์
กำหนดถวายระหว่างข้างขึ้นเดือน 8 ตั้งแต่วันขึ้น 1 ค่ำไป แต่ในปัจจุบันโดยมากกำหนดวันถวายเป็นหมู่ ณ วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 คือ ก่อนวันเข้าพรรษา 1 วัน
เมื่อพระสงฆ์รับแล้วใช้ได้ทันทีไม่ต้องรอ เพราะอยู่ในเขต กาลทำและใช้ จะกำหนดวันใดแล้วแต่ฝ่ายทายกนัดหมายและตกลงกับทางวัด ในการถวายมีระเบียบปฏิบัติ ดังนี้
1.อุบาสก อุบาสิกา ประชุมพร้อมกันในโรงอุโบสถหรือในศาลาการเปรียญแห่งใดแห่งหนึ่งแล้วแต่เหมาะสม
2.นำผ้าอาบน้ำฝน ตั้งไว้ ณ เบื้องหน้าต่อหน้าพระสงฆ์ ทายกนำกราบพระและว่านะโมพร้อมกัน 3 จบ
3.ในระหว่างทายกกล่าวคำถวาย พระสงฆ์ทั้งหมดประนมมือ พอจบคำถวายแล้วพระสงฆ์รับ "สาธุ" พร้อมกัน
4.ประเคนเสร็จแล้ว พระสงฆ์รับอนุโมทนา
5.ระหว่างพระว่า "ยถา..." ทายกทั้งหมดพึงกรวดน้ำแล้วพนมมือรับพรไปจนจบ
